Knowledge base: Adam Mickiewicz University

Settings and your account

Back

Ikona i trauma. Pytania o „obraz prawdziwy” w liryce i sztuce polskiej drugiej połowy XX wieku

Authors:

  • Agata Stankowska-Kozera

Abstract

This book examines the recurring avowals of longing for a “true image” that proliferate astonishingly in the Polish poetry and art of late modernity. Tellingly, these appear in a time when the dominant current in thought about art was a belief in the inevitable mediatisation of knowledge, rendering reality as such inaccessible. In the era of the triumph of avant-garde experimentation, pushing art to its limits, penetrating its autonomous, non- representative essence, certain poets and artists decide to seek out forms of what Heidegger would call “source” ways of accessing the physical and psychic pain that constitutes the traumatized subject. Born out of the experience of war and the Holocaust, but also emerging from inherited memory, art thus attempts to redefine its functions and break with the modernist ideal of artistry in search of its transhistorical essence. Cogitation about the proper convention for the expression of traumatic experiences is often accompanied in this art by a revolt against the mediatising properties of representational forms and appropriative potency of language. Questions about the possibility of contemporary (human, rather than divine) veraiconu arise here from the desire for proximity to the core of experience, the removal of the asymmetry between suffering and representation, the augmentation of being in the poetic image, such that the image, voluntarily limiting or disavowing its aesthetic dimension, could become a symptom of the ego, an impression of an existential wound, and, at times, the instrument of its healing.

Record ID
UAM2b5b03a0579143539dda4e434e2fa058
Book type
Monograph
Author
Publisher (from the publisher list)
Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas
Publishing place (Publisher address)
Kraków
Pages
296
ISBN
978-83-242-3547-6
Issue year
2019
Keywords in Polish
ikona; trauma; veraicon; „obraz prawdziwy”; modernizm; Holokaust
Keywords in English
Polish poetry and art of late modernity; traumatic experiences; veraicon; Holocaust
Abstract in Polish
Tematem książki są powracające w polskiej liryce i sztuce XX wieku świadectwa tęsknoty za „obrazem prawdziwym”. Autorka skupia się na opisie relacji, jakie zawiązane zostają między obrazem i słowem, teoriami języka poetyckiego i historią reprezentacji w artystycznych projektach Tadeusza Różewicza, Tadeusza Kantora, Jerzego Nowosielskiego, Stanisława Czycza i Ewy Kuryluk. Formułowane przez nich pytania o możliwość współczesnego (ludzkiego, a nie boskiego) veraiconu wyrastają z pragnienia stworzenia dzieła przyległego do doświadczeniowego jądra, zniesienia asymetrii między cierpieniem a przedstawieniem, spotęgowania bycia w poetyckim obrazie. Roszczenie „prawdziwości” obrazu urasta w opisywanych projektach do rozmiarów ekstremalnych, a zgłaszający je twórcy – mimo iż wielokrotnie zdradzają wiedzę o niemożliwym charakterze swoich zamierzeń – z uporem podejmują kolejne (zawsze nieudane i zawsze nieukończone) próby stworzenia słownego odcisku granicznego cierpienia. Czynią to w poczuciu bezwzględnej konieczności spełniania zadania w większej mierze ludzkiego niż artystycznego. Dlatego poszukiwanym przez siebie poetyckim językom, malarskim i teatralnym formom nadają funkcje bliskie tym, jakie obrazy pełniły przed epoką sztuki.
URL
https://researchportal.amu.edu.pl/info/book/UAM2b5b03a0579143539dda4e434e2fa058/ Opening in a new tab
Language
pol (pl) Polish
Score (nominal)
120
Score correction
Score increased (at least one author declares Humanities, Social sciences or Theological science)
Score source
publisherList
book.scoring
Ministerial score = 120.0, 27-11-2021, MonograhOrBookNotMainLanguagesAuthor
Publication indicators
GS Citations = 4
Citation count
5

Cite


Uniform Resource Identifier
https://researchportal.amu.edu.pl/info/book/UAM2b5b03a0579143539dda4e434e2fa058/
URN
urn:amu-prod:UAM2b5b03a0579143539dda4e434e2fa058

* presented citation count is obtained through Internet information analysis and it is close to the number calculated by the Publish or PerishOpening in a new tab system.


Confirmation
Are you sure?
Report incorrect data on this page
clipboard